Dezogestrel (łac. desogestrelum) to substancja aktywna, która znajduje zastosowanie w wielu preparatach antykoncepcyjnych. Leki zawierające tę substancję są dostępne wyłącznie na receptę lekarską ze względu na ich specyficzny mechanizm działania oraz potencjalne interakcje z innymi substancjami. W tym artykule przyjrzymy się bliżej zastosowaniu, interakcjom, działaniom niepożądanym, mechanizmowi działania oraz aspektom bezpieczeństwa stosowania dezogestrelu. Dezogestrel jest progestagenem, co oznacza, że działa na receptory progesteronowe w organizmie. Głównym zastosowaniem leków zawierających tę substancję jest antykoncepcja hormonalna . Dezogestrel może być głównym, jedynym składnikiem tabletki antykoncepcyjnej - w takim przypadku są to tabletki jednoskładnikowe (minipigułki). W skojarzeniu z etynyloestradiolem tworzą tabletki dwuskładnikowe - przykład złożonej antykoncepcji hormonalnej. Leki zawierające dezogestrel mogą oddziaływać z innymi substancjami farmaceutycznymi oraz ziołowymi. Istnieje ryzyko, że niektóre leki mogą wpływać na skuteczność antykoncepcji hormonalnej. Należy unikać stosowania leków przeciwpadaczkowych, leków przeciwgrzybiczych oraz niektórych antybiotyków, ponieważ mogą one zmniejszyć skuteczność antykoncepcyjną preparatów z dezogestrelem. Przed rozpoczęciem terapii należy omówić wszelkie stosowane leki z lekarzem, aby uniknąć potencjalnych interakcji. Jak każdy lek, również i preparaty z dezogestrelem mogą wywoływać działania niepożądane. Skutki uboczne mogą obejmować zmiany w cyklu menstruacyjnym, nieregularne krwawienia, bóle głowy, tkliwość piersi, zmniejszone libido, trądzik, nudności oraz zmiany nastroju. Niektóre kobiety zgłaszają również zmiany w masie ciała oraz zmęczenie. Groźnymi, ale stosunkowo rzadszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia zakrzepowo-zatorowe. Ważne jest, aby każde nietypowe odczucia lub działania niepożądane zgłosić lekarzowi prowadzącemu. Dezogestrel działa głównie poprzez hamowanie owulacji, czyli uwolnienia komórki jajowej z jajnika. Dodatkowo, wpływa na śluz szyjkowy, utrudniając dostęp plemników do macicy oraz wpływa na błonę śluzową macicy, co utrudnia zagnieżdżenie się ewentualnie zapłodnionego jaja. To kompleksowe działanie czyni z leków opartych na dezogestrelu skuteczne środki antykoncepcyjne.Zastosowanie
Interakcje z innymi substancjami
Działania niepożądane
Mechanizm działania
Bezpieczeństwo stosowania
Leki zawierające dezogestrel są uważane za stosunkowo bezpieczne, jednak, podobnie jak w przypadku każdego leku, istnieją pewne ryzyka i ograniczenia. Kobiety, które palą tytoń lub mają historię chorób układu krążenia, powinny omówić ryzyko związane z przyjmowaniem hormonalnej antykoncepcji z lekarzem. Wysokie ciśnienie krwi oraz cukrzyca to inne czynniki, które mogą wymagać indywidualnej oceny przed przystąpieniem do terapii. Nie powinno się stosować tego preparatu w przypadku nadwrażliwości na dezogestrel, występowania zaburzeń zakrzepowo-zatorowych w obrębie żył, nowotworów hormonozależnych, krwawień z dróg rodnych o nieznanej przyczynie lub ciężkich chorób wątroby.
Podsumowanie
Dezogestrel jest kluczowym składnikiem wielu antykoncepcyjnych preparatów, które cechują się wysoką skutecznością. Jednakże, z uwagi na potencjalne interakcje z innymi lekami oraz możliwość wystąpienia działań niepożądanych, ważne jest, aby przed rozpoczęciem terapii skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania odpowiedniej oceny i zaleceń.
Substancja dezogestrel dostępna jest między innymi w preparatach: Dessette mono, Azalia, Ovulan, Symonette oraz Limetic.
Artykuł jest wyłącznie informacyjny i nie zastępuje opinii specjalisty medycznego.
Bibliografia
“Ginekologia”, Grzegorz H. Bręborowicz; 2020, PZWL, Rozdział 21 “Regulacja Urodzeń”
Charakterystyka Produktu Leczniczego - Seculact, [online], [kwiecień 2024], dostępny w Internecie: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/34499/characteristic